We kunnen ons een leven zonder chips niet meer voorstellen. In nagenoeg al onze apparaten zit een grote hoeveelheid chips. En de kans is groot dat deze zijn geproduceerd met de zeer geavanceerde machines van ASML.
In FOCUS – De wereld van ASML beschrijft journalist Marc Hijink het machtsspel rond meest complexe machine op aarde. En de geschiedenis en uitdagingen van ASML.
Toonaangevend
Hijink geeft een inkijkje in één van de meest succesvolle bedrijven in Nederland. Een bedrijf wat wereldwijd toonaangevend is. Dat is niet altijd zo geweest. De toekomst van ASML heeft herhaaldelijk aan een zijden draadje gehangen. Op basis van geloof, doorzettingsmacht, perfectionisme, vertrouwen, technologische kennis, geluk, smeden van coalities en Nederlandse handelsgeest is het bedrijf daar waar het nu staat.
Chipsmachine
ASML is voortgekomen uit Philips en ASMI. In de jaren zeventig poogde Philips om een chipsmachine te maken. Het succes bleef uit en Philips vond e.e.a. te risicovol. De Nederlandse overheid en Arthur Del Prado gaan met elkaar in gesprek en vormen uiteindelijk in de jaren 80 samen met Philips en ASMI de joint venture ASML.
EUV technologie
ASML heeft altijd vertrouwen gehouden in de door haar ingezette extreme ultraviolet lithography (EUV) technologie. Die technologie zorgt ervoor dat grote kwalitatief grote hoeveelheden chips geproduceerd kunnen worden met steeds geavanceerdere specificaties. ASML is hierin ook marktleider geworden. De voorbije jaren heeft zij deze positie samen met een aantal strategische partners en toeleveranciers opgebouwd.
ASML is hiermee ook de motor geworden in de brainportregio Eindhoven. Vele bedrijven werken hier als toeleverancier van het bedrijf. Hijink beschrijft het succesverhaal van een aantal vasthoudende en volhardende mensen die geloofden in de te ontwikkelen machines. Te ontwikkelen ja. Want herhaaldelijk haalde ASML partners of afnemers over om al in te tekenen op een machine die nog niet eens was gebouwd. Een machine die vaak ook nog de nodige technische uitdagingen kende. Uit het boek blijkt ook dat kleine gebeurtenissen grote impact hebben gehad op de groei en vorming van ASML. Zoals bijvoorbeeld investeerders die bleven geloven in het bedrijf. Of de Amerikanen die ASML een deel van de technologie en overnames gunden. Of de vondst om zuurstof toe te voegen aan het proces van ‘printen’ van de chips waardoor er een veel betere kwaliteit werd bereikt.
Wereldformaat
Nu is ASML een speler van wereldformaat met een monopolie positie in de lithografiemachines. Het bedrijf heeft een omzet van ruim € 20 miljard, met meer dan 40.000 medewerkers waarvan zo ongeveer de helft in Nederland. Daarnaast biedt ASML werk aan zo’n 100 toeleveranciers, waaronder een aantal strategische partners zoals de VDL groep en Zeiss. De machines van ASML variëren in prijs van zo’n 75 miljoen tot een slordige kwart miljard euro. Van kleinduimpje tot een reus en toonaangevend in haar sector. Alle grote techbedrijven maken gebruik van de machines en kennis van ASML.
FOCUS is een boek dat inspiratie geeft. Het laat zien dat focus, visie, geloof en vertrouwen je heel ver kunnen brengen. Ook geeft het een inkijkje in leiderschap en innovatie. Zo beschrijft Hijink de verschillende wijzen van sturing en de vrijheden die bij een dergelijk innovatief bedrijf behoren. Onder de bezielende leiding van het duo directie Weenink en v.d. Brink.
Uitdagingen
Heeft ASML dan in het geheel geen uitdagingen meer? Zeker wel. Het bedrijf kampt met een enorme groei- en ontwikkelspurt die nieuwe en andere uitdagingen met zich meebrengt. Ook de geopolitieke spanningen, spionage en IT security vragen veel van het bedrijf. Daarnaast gaan de veranderingen in de sector snel. ASML kan dan ook niet op de lauweren blijven rusten en is al bezig met de volgende generatie EUV machines. Tot slot gaat ASML een nieuw tijdperk in. Een tijdperk zonder Weenink en v.d. Brink. Dat houdt in dat nieuw leiderschap zal moeten opstaan.
Over Frank van Kuijck
Frank van Kuijck is een onafhankelijk en zelfstandig professional in toezicht en advisering binnen de publieke sector. Hij is oprichter en eigenaar van het adviesbureau Toetssteen BV. Daarnaast is hij associate partner bij TransitiePartners. Hij heeft een achtergrond als Partner in de audit en adviespraktijk bij Deloitte en is docent Auditing aan de UVT Tilburg.