Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
,

Samenwerken aan maatschappelijke opgaven

Plaats maken voor gedeelde verantwoordelijkheid

E-book Epub met watermerkbeveiliging Nederlands 2023 9789024456192
Voormalig top 100Totaal 17 dagen
Verkooppositie 540Hoogste positie: 72
Direct te downloaden

Samenvatting

Hoe werk je effectief samen aan maatschappelijk opgaven? Dit boek biedt inzichten en handelingsperspectief voor beleidsmakers, netwerkmanagers en bestuurders die beweging en gezamenlijk handelen voor elkaar willen krijgen.

• Dé specialisten op het gebied van samenwerkingsvraagstukken
• Praktische handvatten om invulling te geven aan meerpartijensamenwerking rond maatschappelijke opgaven

We staan voor complexe maatschappelijke vraagstukken, die om intensieve samenwerking vragen. Denk aan de energietransitie of de transformatie van het sociaal domein. Geen partij kan dit alleen. Dit brengt ons in situaties met veel partijen en grote diversiteit. Hoe gaan we om met een veelheid aan partijen, rollen en motieven? Hoe groeperen we partijen rond een opgave? Hoe vormen zij een netwerk en komen zij tot gezamenlijke aanpakken? Kortom: hoe werk je betekenisvol samen aan maatschappelijke opgaven?

De auteurs verkennen in Samenwerken aan maatschappelijke opgaven wat er nodig is om dit proces in goede banen te leiden en geven talrijke aanknopingspunten om aan opgaven samen te werken. Ze bieden handelingsperspectief voor beleidsmakers, netwerkmanagers en bestuurders die samen tot oplossingen willen komen.

Specificaties

ISBN13:9789024456192
Taal:Nederlands
Bindwijze:e-book
Beveiliging:watermerk
Bestandsformaat:epub
Aantal pagina's:429
Uitgever:Boom
Druk:1
Verschijningsdatum:14-9-2023
Hoofdrubriek:Organisatiekunde
ISSN:

Expertrecensies (3)

recensie
Samenwerken aan maatschappelijke opgaven - ‘Uitstekend boek ’
Peter de Roode | 5 februari 2024
‘Samenwerken aan maatschappelijke opgaven’ biedt diepgaande inzichten aan zowel managers, bestuurders als professionals. Manon de Caluwé en Edwin Kaats maken duidelijk dat samenwerken meer is dan louter de inhoud met elkaar bespreken. Op basis van zes domeinen krijgt de lezer de nodige handvatten om naast de inhoud ook aandacht te besteden aan de context en sociale relaties.  
Lees verder
recensie
Samenwerken aan maatschappelijke opgaven - Boeiende en uitstekende handleiding
Nico Jong | 23 november 2023
Overheden en organisaties staan steeds vaker voor de uitdaging om complexe maatschappelijke opgaven samen op te pakken. We noemen dat dan opgavegericht grenzeloos samenwerken. De opgave staat centraal en niet meer de organisatie waar we werken. Dat is niet eenvoudig voor mensen die gewend zijn binnen duidelijk afgebakende silo’s of hokjes te werken. 
Lees verder
recensie
Samenwerken aan maatschappelijke opgaven - ‘Uitstekend boek’
Hans de Witte-van Mierle | 6 oktober 2023
Wanneer een maatschappelijke kwestie landelijk steeds meer aandacht krijgt, wordt het wat we noemen een opgave. In ‘Samenwerken aan maatschappelijke opgaven’ behandelen Manon de Caluwé en Edwin Kaats het hele proces van een maatschappelijke opgave.
Lees verder

Lezersrecensies

5.0 van de 5
1 stem
1
0
0
0
0

Interviews en artikelen (6)

achtergrond
Managementboekengala 2024: ‘Kom, iedereen op het podium’
Hans van der Klis 1 mei 2024 Op het Managementboekengala 2024 is ‘Giftig gedoe op de werkplek’ van Caroline Koetsenruijter en Hans van der Loo bekroond als Managementboek van het Jaar 2024. Trouw aan hun verhaal nodigden de winnaars iedereen die had bijgedragen uit op het podium. ‘Ik hoop dat dit boek ertoe bijdraagt dat we de ontkenningsstrategie waar veel mensen zich van bedienen, als een soort tapijtje onder hen uit trekken.’
nieuws
Ooa-Sioo Boek van het jaar: Samenwerken aan maatschappelijke opgaven
Hans van der Klis 23 april 2024 ‘Samenwerken aan maatschappelijke opgaven’ van Manon de Caluwé en Edwin Kaats is uitgeroepen tot Ooa-Sioo Boek van het jaar. Dat maakte de jury van de Orde van Organisatiedeskundigen en -adviseurs maandag 22 april bekend tijdens een diner in Hotel Arena Amsterdam.
interview
Mijn agenda puilt uit
Hans van der Klis 26 maart 2024 De shortlist voor de verkiezing van het Managementboek van het Jaar 2024 telt vijf boeken: even interessant als divers. Wat opvalt: behalve de kwaliteit hebben ze ook gemeen dat ze buitengewoon actueel zijn. We vroegen de genomineerde auteurs naar hun eerste reactie. ‘Dit boek sluit aan bij de tijdgeest, veel mensen worstelen met deze vraagstukken.’
podcast
Samenwerken gaat om beweging creëren
Karin de Zwaan 30 november 2023 Hoe werk je effectief samen aan maatschappelijke opgaven? Manon de Caluwé en Edwin Kaats schreven 'Samenwerken aan maatschappelijke opgaven' voor bestuurders en beleidsmakers die met deze complexe opdrachten te maken krijgen. Opdrachten met veel verschillende partijen en verschillende belangen. 
interview
Bij maatschappelijke opgaven is veel afstemming nodig
Paul Groothengel 13 november 2023 Armoedebestrijding, het woningtekort, de energietransitie, het vluchtelingenprobleem. Grote maatschappelijke opgaven die moeilijk oplosbaar blijken. Wat te doen? Edwin Kaats en Manon de Caluwé bieden in ‘Samenwerken aan maatschappelijke opgaven’ handvatten aan deelnemers aan netwerken, bestuurders en netwerkmanagers om effectief samen te werken. We spreken Kaats over het boek. 
achtergrond
Samenwerken tussen organisaties - Omgaan met partijen, rollen en motieven
Paul Groothengel 17 oktober 2023 Aandacht voor samenwerken binnen organisaties is er al decennia. De laatste tijd komt er meer aandacht voor samenwerking tussen partijen, vaak in een mix van publieke en private partijen. Zorgen al die partnerships, allianties, hubs, science parks, clusters, valleys et cetera voor oplossingen bij maatschappelijke vraagstukken als de klimaatcrisis, gezonde voeding, de energietransitie of verduurzaming? Een rondgang langs recente managementliteratuur over samenwerken.

Over Manon de Caluwé

Manon de Caluwé is gespecialiseerd in samenwerkingsvraagstukken en begeleiden organisaties bij het ontwikkelen van netwerken en samenwerkingsverbanden rond maatschappelijke opgaven. Zij is partner bij organisatieadviesbureau Common Eye.

Andere boeken door Manon de Caluwé

Over Edwin Kaats

Edwin Kaats is als partner en adviseur verbonden aan Common Eye. Daarvoor werkte hij als partner bij Twynstra Gudde. Hij studeerde Logistiek Management en Economische Geografie. Hij promoveerde in 2008 in Tilburg op het proefschrift 'Bestuurders zijn van betekenis, allianties en netwerken in bestuurlijk perspectief'. Als (bestuurs)adviseur is hij altijd op zoek naar effectieve verbindingen. Hij helpt organisaties die aan de wieg staan van een nieuwe samenwerking, of waar de samenwerking verbeterd moet worden. Gedwongen of vrijwillig. Kaats: 'Samenwerking is vooral betekenisvolle relaties ontdekken, ontwikkelen en benutten'. Hij doet dat in een breed scala aan soorten organisaties: publiek en privaat en in allerlei sectoren. 'Ik heb geleerd dat een gemeenschappelijke ambitie een belangrijk ijkpunt is voor elke samenwerking. Zonder die gemeenschappelijke ambitie verliest de samenwerking haar richting en aantrekkingskracht.' Naast zijn advieswerkzaamheden besteedt hij tijd aan onderzoek. Hij ontwikkelt praktische hulpmiddelen op het gebied van samenwerkingskunde, alliantiemanagement en collaborative leadership. Hij doet dat zoveel mogelijk in samenwerking met collega’s, vakgenoten en opdrachtgevers. Zijn laatste boek “Leren samenwerken tussen organisaties” (Kaats en Opheij, 2012) werd managementboek van het jaar 2013. Hij verzorgt regelmatig trainingen over de thema's Samenwerking en Alliantiemanagement. Hij is medeoprichter en partner van Common Eye, gespecialiseerd in samenwerken in allianties, netwerken en partnerships.

Andere boeken door Edwin Kaats

Inhoudsopgave

Voorwoord 5

1 Waar dit boek over gaat 15
1.1 Het begint in de praktijk 15
1.1.1 Wonen met zorg 15
1.1.2 Stedelijke ontwikkeling 18
1.1.3 Sterke sociale basis 20
1.1.4 De energietransitie 22
1.1.5 Basisvaardigheden 24
1.1.6 Inclusief onderwijs 27
1.1.7 Toekomstbestendige ontwikkeling van het rivierengebied 28
1.1.8 Samenwerken aan regionale gezondheid 30
1.1.9 Gebiedsontwikkeling 31
1.2 Wat leren deze praktijkvoorbeelden ons? 33
1.2.1 Een opgave is geen vanzelfsprekendheid 33
1.2.2 Er is noodzaak tot samenwerking 35
1.2.3 Een opgave doorgronden kan op verschillende niveaus 36
1.2.4 Een opgave raakt ons 36
1.2.5 Het gaat om gezamenlijk handelen 37
1.3 Het boek in vogelvlucht 38
1.3.1 Waarover gaat het? 38
1.3.2 Voor wie is dit boek? 39
1.3.3 Wat zijn onze kernvragen? 39
1.3.4 Waar vonden we inspiratie? 40
1.3.5 Leeswijzer 41

Deel 1 Gezamenlijk handelen bij maatschappelijke opgaven 45
2 De uitdaging om gezamenlijk te handelen 47
2.1 Aandacht voor collectieve opgaven 47
2.1.1 Verweesde vraagstukken 48
2.1.2 Signalen van een opgavegerichte benadering 48
2.1.3 Werken in netwerken 49
2.1.4 Van sturen op samenwerking naar mobiliseren rondom de opgave 50
2.2 Waarom activeren tot gezamenlijk handelen lastig is 50
2.2.1 Alleen ga je sneller, samen kom je verder 51
2.2.2 Het is niet vanzelfsprekend dat partijen zich aan een opgave verbinden 51
2.2.3 Het is niet vanzelfsprekend dat de juiste partijen zich aan een opgave verbinden 52
2.2.4 Omgaan met wederzijdse afhankelijkheid 52
2.2.5 Omvangrijk speelveld met grote diversiteit en veel ambiguïteit 53
2.2.6 Handelingsverlegen door gebrek aan eenvoudige oplossingen 54
2.2.7 Omgaan met verandering en verlies 54
2.2.8 De hardnekkige misvatting dat bewustwording leidt tot internaliseren en handelen 54
2.3 Een hoopvol perspectief 55

3 Onze manier van kijken 57
3.1 Premissen in ons denken 57
3.1.1 Elk vraagstuk is een sociaal vraagstuk 57
3.1.2 De agenda wordt bepaald in interactie en discours 58
3.1.3 Eigenaarschap onder partijen als vertrekpunt 58
3.1.4 Werken aan een opgave vraagt om een platform 59
3.1.5 Zo goed als mogelijk: de logica van het netwerk 59
3.2 Houvast in een ingewikkelde omgeving 60
3.2.1 Context: de levenscyclus van een opgave 61
3.2.2 De opgave agenderen 63
3.2.3 Interactie faciliteren 64
3.2.4 Actoren mobiliseren 65
3.2.5 Platform creëren 65
3.2.6 Samensturen voor impact 66
3.2.7 Handelen legitimeren 67
3.3 Domeinen en kernvragen 68

Deel 2 Domeinen van gezamenlijk handelen 73
4 De opgave agenderen 75
Werken aan een collectief beleefde noodzaak tot verandering of ontwikkeling
4.1 Werken vanuit een verbindende collectieve opgave 75
4.1.1 Kip en ei: wie bepaalt de opgave? 76
4.1.2 Het vraagstuk moet op de agenda komen: discours maken 76
4.1.3 In discours verbonden gemeenschap: balancerentussen verankeren en vernieuwen 77
4.1.4 Urgentie creëren: agendasetting en framing 80
4.1.5 Effectieve frames 81
4.1.5 Framebewustzijn 83
4.1.7 Frames relativeren 84
4.1.8 Een collectieve opgave formuleren: betekenisgeving 84
4.2 De opgave naar haar aard begrijpen 85
4.2.1 Veel redenen om niet in het probleem te stappen 85
4.2.2 Het gaat niet alleen om inhoudelijk inzicht 87
4.2.3 Inhoudelijke en sociale complexiteit 89
4.2.4 Niet het hele probleem is ingewikkeld 92
4.2.5 De opgave doorgronden is een gezamenlijk proces 93
4.2.6 Gezamenlijk aanvaardbare feiten en interpretaties vinden 94
4.2.7 Wanneer weten we genoeg? Denken en doen niet langer gescheiden 95
4.3 Ontwikkelen van een betekenisvol perspectief 96
4.3.1 Tussen doemdenken en kunstmatig positivisme 96
4.3.2 Gedeeld en voorstelbaar wenkend perspectief 96
4.3.3 Basis voor een gezamenlijke koers 98
4.4 Leidende principes bij het agenderen van opgaven 98

5 Interactie faciliteren 101
Werken aan een gemeenschappelijk referentiekader bij de opgave, de aanpak ervan en mogelijke oplossingen
5.1 Van agendasetting naar een basis voor gezamenlijk handelen 101
5.2 Het belang en de waarde van interactie 102
5.2.1 Interactie ligt aan de basis van een collectief 103
5.2.2 Een essentieel instrument 104
5.3 Zorgen voor evenwichtige interactie: de basis voor gezamenlijk handelen 104
5.3.1 Informatieve interactie: signaleren en duiden van opgaven 105
5.3.2 Discursieve interactie: samenhangende gedeelde koers voor de opgave 111
5.3.3 Coördinatieve interactie: gedragen keuzes maken en stappen zetten 118
5.3.4 Interactie rondom collectieve vraagstukken in de praktijk 126
5.4 Interactie in balans 130
5.4.1 Evenwichtige aandacht 130
5.4.2 Vormen van interactie van elkaar onderscheiden 131
5.4.3 Interactie onderhouden 131
5.5 De kwaliteit van de interactie doet ertoe 131
5.5.1 Conversational responsibility 132
5.5.2 Uitdagingen om te komen tot effectieve interactie 132
5.5.3 Vertragen: eerste en tweede denksysteem 134
5.6 Sociale mechanismen die in interactie ontstaan 135
5.6.1 Empathie en gerichtheid op de ander 135
5.6.2 Vertrouwen 137
5.6.3 Rechtvaardigheid 140
5.6.4 Wederkerigheid 142
5.6.5 Identiteitsvorming 145
5.6.6 Sociale mechanismen expliciet maken: sociale normstelling en spelregels 147
5.6.7 Sociale hygiëne 147
5.7 Leidende principes bij het faciliteren van interactie 148

6 Actoren mobiliseren 151
Individuele partijen uitnodigen om in beweging te komen
6.1 Actoren als sociaal kapitaal 151
6.1.1 Geëngageerde actoren 152
6.1.2 Niet iedereen is koploper 152
6.1.3 Balans tussen draagvlak en daadkracht 153
6.1.4 Bewust van de omgeving 154
6.2 Aansluiten bij de motivatie van actoren 155
6.2.1 Meer dan eigen belangen: wat vinden partijen belangrijk? 155
6.2.2 Instrumentele motieven: eigen doelen en belangen 156
6.2.3 Affectieve motieven: betekenisvolle relaties tussen actoren 159
6.2.4 Morele motieven: beweging op basis van waarden en idealen 162
6.2.5 Bewust worden van motivaties: een rijker gesprek 163
6.2.6 Spanningen in de mix van motivaties 166
6.2.7 Tussen ondergrens en optimalisatie 168
6.2.8 Belangenmanagement 171
6.3 Benutten van de mogelijkheden en rollen van actoren 176
6.3.1 Rolopvatting en rolduidelijkheid 176
6.3.2 Rollen erkennen 179
6.3.3 De particuliere sector: de kracht van burgerschap 180
6.3.4 De private sector: de kracht van de markt 182
6.3.5 Het openbaar bestuur: de kracht van de overheid 183
6.3.6 De maatschappelijke sector: de kracht van het middenveld 185
6.3.7 De kennissector: de kracht van kennisinstellingen 186
6.3.8 De financiële sector: de kracht van financiers 187
6.3.9 De krachten bundelen voor meer oplossend vermogen 190
6.3.10 Richten en uitvoeren 191
6.3.11 Spanningen tussen rollen 193
6.3.12 De rollen in de levenscyclus van een opgave 195
6.4 Meer dan deelnemer of stakeholder zijn: werken aan gedeeld eigenaarschap 196
6.5 Leidende principes bij het mobiliseren van actoren 199

7 Platform creëren 203
Een plek creëren waar de samenwerking daadwerkelijk vorm krijgt
7.1 Opgavenetwerken als platform voor gezamenlijk handelen 204
7.1.1 De basisfunctie van netwerken 204
7.1.2 De kracht van netwerken: combineren en balanceren 207
7.1.3 Netwerk als platform voor richting en regie 211
7.1.4 Functioneel, opgavegericht en georganiseerd 215
7.2 De ordening van een opgavenetwerk 216
7.2.1 Condities creëren door ordening van het netwerk 216
7.2.2 De onderdelen van een netwerk 217
7.2.3 Gelaagde vormgeving 218
7.2.4 De architectuur van een opgavenetwerk 222
7.2.5 Sociale systeem: ontmoeten en reflecteren 222
7.2.6 Handelend systeem: handelen en experimenteren 224
7.2.7 Lerend systeem: schakelen en verbinden 225
7.2.8 Samensturend systeem: organiseren en regisseren 228
7.3 De betekenis van regie in een netwerk 230
7.3.1 Organisatie van regie en coördinatie in netwerken 231
7.3.2 Taken van netwerkregie 238
7.3.3 Ringen van betrokkenheid 239
7.3.4 Transformationeel faciliteren 241
7.4 Een goede ordening legt een basis voor impact 244
7.5 Leidende principes bij het creëren van platforms 246

8 Samensturen voor impact 249
Afspraken maken over hoe inspanningen zichtbaar te maken, tastbaar te maken, en te richten
8.1 Samenstelling: sturen op deelname en vertegenwoordiging 250
8.1.1 Samenstelling: de juiste deelnemers 251
8.1.2 Betrokkenheid: geëngageerde deelnemers 251
8.1.3 Vertegenwoordiging: draagvlak 252
8.1.4 Timing en gelegenheid: het juiste gesprek op het juiste moment 254
8.1.5 Capaciteit en mandaat 255
8.2 Relaties: sturen op verbinding met elkaar 256
8.2.1 Empathie en inlevingsvermogen ontwikkelen 256
8.2.2 Werken aan onderling vertrouwen 257
8.2.3 Inspelen op sociale dynamiek tussen leden van het netwerk 258
8.2.4 Een betekenisgevende identiteit ontwikkelen 258
8.3 Perspectief: sturen op verbinding met en richting voor de opgave 259
8.3.1 Duiding van de opgave 259
8.3.2 De koers van het netwerk 262
8.3.3 Ontwikkeling en levenscyclus van het netwerk 263
8.4 Interactie: sturen op ruimte en kaders 264
8.4.1 Vormen van interactie een plek geven 264
8.4.2 Sturen op mede-eigenaarschap 265
8.4.3 Kwaliteit van de interactie 266
8.4.4 Ruimte voor kritische reflectie 268
8.4.5 De samensturende werking van spelregels 269
8.5 Proces: sturen op kansen en barrières 271
8.5.1 Vertrouwen in het proces 271
8.5.2 Stromen sturen 275
8.6 Actie: sturen op initiatief en beweging 278
8.6.1 De aard van de opgave vraagt om pilots en experimenten 279
8.2.6 Omgaan met initiatieven 284
8.6.3 Van intentie naar doen 287
8.7 Samenwerking: sturen op effectieve coalities 288
8.7.1 Kansrijke condities creëren voor samenwerking in coalities 289
8.8 Samenhang: sturen op uitwisseling en evenwicht 291
8.8.1 Verbinden van reflectie en actie 292
8.8.2 Actoren verbinden aan kansrijke thema’s 293
8.8.3 Samenhang tussen initiatieven en acties 294
8.8.4 Inzicht in de werkelijkheid van achterbannen en stakeholders 296
8.8.5 Verbinding met aanpalende netwerken 296
8.9 Internalisering: sturen op verspreiding van leereffecten 297
8.9.1 Verder kijken dan het netwerk zelf 298
8.9.2 Betrokkenheid van deelnemers aan het netwerk 298
8.9.3 Ontvankelijkheid voor de adoptie van inzichten uit het netwerk 299
8.10 Impact: sturen op welzijn en welbevinden van het geheel 300
8.10.1 Impact waarderen in de geest van de opgave 300
8.10.2 Impact waarderen vanuit het perspectief van een opgavenetwerk 301
8.10.3 Naar een logische invulling van impactwaardering 305
8.10.4 Van interventie tot effect 306
8.11 Schema van samensturing 308
8.12 Leidende principes bij samensturen op impact 310

9 Handelen legitimeren 313
Werken aan legitimatie om veranderingen mogelijk te maken en te bestendigen
9.1 Legitimatie om te handelen in de geest van de opgave 315
9.1.1 Bronnen van legitimiteit 316
9.1.2 Aanknopingspunten voor werken aan opgaven 321
9.3.1 Een dubbele legitimatieopdracht voor het opgavenetwerk 325
9.2 Keuzes maken in en voor het collectief 325
9.2.1 Uitdagingen voor besluitvorming in een collectief 326
9.3 Mogelijkheden voor besluitvorming 328
9.3.1 De betekenis van consensus en consent 328
9.3.2 Configuraties voor collectieve besluitvorming 329
9.3.3 Keuzes maken vanuit het perspectief van de opgave 336
9.3.4 Legitimatie van gezaghebbend en kaderstellend optreden 340
9.4 Legitimatiestrategieën 343
9.4.1 Voorzien in belangen en behoeften 343
9.4.2 Inspelen op morele waarden en overtuigingen 344
9.4.3 Versterken van affectie en loyaliteit 344
9.4.4 Etaleren van kwaliteit en professionaliteit 345
9.5 Omgaan met verlies 346
9.5.1 Deep democracy 348
9.5.2 Belangenmanagement 349
9.6 Leidende principes bij het legitimeren van handelen 349

Deel 3 Leiderschap bij gezamenlijk handelen 355
10 Verantwoordelijk leiderschap ontwikkelen 357
10.1 Verantwoordelijk leiderschap: leiderschap met een moreel kompas 357
10.1.1 Ontwikkeling in het denken over leiderschap 358
10.2 Verantwoordelijk leiderschap vormgeven in netwerken 363
10.2.1 De oriëntatie op koers en strategie 365
10.2.2 De oriëntatie op de interactie in het netwerk en het welzijn van leden 366
10.2.3 De oriëntatie op de omgeving en nieuwe ontwikkelingen 367
10.2.4 De oriëntatie op voortgang en bijdrage aan de opgave 369
10.3 Persoonlijk leiderschap: werken aan vrolijke veerkracht 371
10.3.1 Steeds in contact met de omgeving 371
10.3.2 Nieuwsgierig naar het onbekende 374
10.3.3 Vrolijke veerkracht als basishouding 377

11 Professioneel handelen 381
11.1 De ontwikkeling van een professioneel domein 381
11.1.1 De kennismaking met samenwerken 382
11.1.2 De manifestatie van een nieuwe specialisatie 382
11.1.3 Nieuwe fase, andere uitdagingen 383
11.2 Professionele uitdagingen bij samenwerken aan maatschappelijke opgaven 384
11.2.1 Plaats maken voor de opgave 384
11.2.2 Samenwerkingstafels effectiever maken 386
11.2.3 Organisaties helpen transformeren 389
11.2.4 Mensen en teams helpen leiderschap te ontwikkelen bij gezamenlijk handelen 391

Epiloog 395
Een unieke tijd, maar in zekere zin ook heel normaal … 395
Geen crisis, maar wel urgent … 396
Niet in plaats van, maar in aanvulling op … 397
Wel ruimte, maar geen leegte … 398
Als mensen onder elkaar 399
Een afgerond boek, maar dan begint het pas … 400
Bijlage – Verkenning van een opgave 401

Trefwoordenregister 407
Overzicht van tabellen 412
Overzicht van figuren 413
Bronnen 415

Managementboek Top 100

Rubrieken

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden

        Samenwerken aan maatschappelijke opgaven